Hoeveel decompressiestops je nodig hebt, hangt niet af van één vaste regel, maar van je diepte, bodemtijd, opstijgprofiel, gaskeuze en of je nog binnen de nultijd (NDL) duikt. Bij recreatief duiken plan je normaal gesproken zo dat je geen verplichte decompressiestops hoeft te maken. Ga je over de nultijd heen, dan kom je in decompressie en zijn stops niet langer optioneel maar verplicht. Daarom is het juiste antwoord meestal: je bepaalt het vooraf met je duikplanning en tijdens de duik met je duikcomputer, niet op gevoel.
Voor veel recreatieve duiken geldt hooguit een veiligheidsstop van ongeveer 3 minuten op 5 meter. Bij technisch duiken of bij overschrijding van de no-decompression limit kan dat uitlopen op meerdere stops op verschillende dieptes. Juist daarom is het belangrijk om het verschil met een veiligheidsstop te kennen.
Je hebt decompressiestops nodig zodra je duikprofiel buiten de nultijd valt. De nultijd is de maximale tijd die je op een bepaalde diepte kunt blijven zonder dat je bij het opstijgen verplichte decompressiestops moet maken. Blijf je binnen die limiet, dan kun je in principe direct opstijgen volgens de veilige opstijgsnelheid volgens PADI, meestal met een aanbevolen veiligheidsstop. Overschrijd je die limiet, dan moet je onderweg stoppen om opgelost inert gas, vooral stikstof, gecontroleerd af te voeren.
Bij welke duiken decompressiestops nodig zijn, verschilt dus per situatie. Een korte ondiepe duik vraagt meestal geen verplichte stops. Een diepere of langere duik kan dat wel doen. Ook herhalingsduiken, koud water, inspanning en beperkte veiligheidsmarges kunnen invloed hebben op de planning, al bepaalt je computer of duikplan uiteindelijk het concrete profiel.
Dit verschil zorgt vaak voor verwarring. Een veiligheidsstop is in veel recreatieve duiken een extra veiligheidsmarge. Die is vaak ongeveer 3 minuten op 5 meter en wordt sterk aanbevolen, ook als je nog binnen de nultijd bent gebleven. Een decompressiestop is iets anders: die is verplicht omdat je lichaam extra tijd nodig heeft om veilig te ontgassen na een decompressieduik en een duik buiten de nultijd.
Kort gezegd:
Als iemand vraagt hoeveel decompressiestops nodig zijn, is het dus belangrijk eerst vast te stellen of het echt om decompressiestops gaat, of eigenlijk om de bekende veiligheidsstop aan het einde van een recreatieve duik.
Decompressiestops bereken je niet handmatig op basis van een eenvoudige vuistregel. In de praktijk gebruik je daarvoor een duikcomputer of een vooraf opgesteld duikplan. Daarbij wordt gekeken naar onder meer maximale diepte, totale bodemtijd, eerder opgebouwde stikstofbelasting, opstijgsnelheid en soms het gebruikte ademgas.
Bij recreatief duiken zal je duikcomputer meestal duidelijk aangeven hoeveel stopverplichting je hebt zodra je de nultijd nadert of overschrijdt. Bij technisch duiken worden stops vaak al vooraf gepland, inclusief runtimes, gaswissels en reserves voor afwijkingen. Daarbij kan accelerated decompression een rol spelen.
In de basis werkt het zo:
Het aantal stops kan dus variëren van nul verplichte stops tot meerdere korte of langere stops op bijvoorbeeld 9, 6 en 3 meter, afhankelijk van het profiel.
Bij normaal recreatief duiken zijn meestal geen verplichte decompressiestops nodig, zolang je binnen de nultijd blijft. Wat wel heel gebruikelijk is, is een veiligheidsstop van 3 minuten op ongeveer 5 meter. Veel duikcomputers tonen die automatisch na een duik dieper dan ongeveer 10 meter.
Voor de meeste sportduikers is het praktische antwoord daarom:
Dat sluit ook aan op hoe recreatieve duiken worden gepland: niet met het doel om decompressie op te bouwen, maar juist om die te vermijden.
Hoe diep je kunt duiken zonder decompressie hangt af van hoe lang je op die diepte blijft. Hoe dieper je gaat, hoe sneller je lichaam inert gas opneemt en hoe korter je nultijd wordt. Er is dus geen diepte die op zichzelf automatisch decompressiestops betekent, en ook geen diepte waarbij je onbeperkt zonder decompressie kunt blijven.
Praktisch betekent dit dat een ondiepe duik veel speelruimte geeft, terwijl een diepe duik al snel richting een verplicht decompressieprofiel gaat als je te lang beneden blijft. Daarom kijk je altijd naar de combinatie van diepte en tijd, niet naar diepte alleen. Je duikcomputer bewaakt dat continu tijdens de duik.
Zodra je duikcomputer detecteert dat je de nultijd overschrijdt, laat hij meestal direct zien dat je in decompressie bent gekomen. Afhankelijk van het model zie je dan onder meer de eerste stopdiepte, totale opstijgtijd en de duur van de stop of stops. Dat is niet hetzelfde als de aftelling van een gewone veiligheidsstop.
Belangrijk is dat je je computer niet ziet als een excuus om per ongeluk in decompressie te gaan. Een computer is een hulpmiddel voor veilige uitvoering, geen uitnodiging om zonder opleiding of planning deco-duiken te maken. Zeker bij technisch duiken horen daar ook gasplanning, foutscenario’s en training bij.
Meerdere decompressiestops komen vooral voor bij langere, diepere of technisch geplande duiken. Denk aan duiken waarbij je bewust buiten recreatieve limieten opereert, bijvoorbeeld met extra stageflessen, andere gasmengsels of langere bodemtijden. In zulke profielen bouw je voldoende inert gas op om niet met één korte stop uit te komen.
Typische situaties waarin meerdere stops nodig kunnen zijn:
Voor dit soort duiken is opleiding essentieel. Bij Scuba Shack ligt de nadruk daarom op veilig duikplan, passende uitrusting en training, niet op simpelweg een lijstje met stops uit het hoofd leren.
Als je een kort en bruikbaar antwoord zoekt op de vraag hoeveel decompressiestops nodig zijn, kun je deze volgorde aanhouden:
Dat doe je met een duikcomputer of met voorafgaande duikplanning. De berekening is afhankelijk van diepte, tijd, gas, opstijging en eerder opgebouwde belasting. Er is geen simpele algemene formule die voor elke duik klopt.
Bij normale recreatieve duiken meestal geen verplichte decompressiestops. Wel is een veiligheidsstop van 3 minuten op ongeveer 5 meter gebruikelijk. Zodra je de nultijd overschrijdt, kan het aantal stops oplopen en verschilt dat per profiel.
Bij duiken die buiten de nultijd vallen. Dat gebeurt vooral bij langere en diepere duiken, herhalingsduiken met weinig marge of technisch geplande duiken waarbij decompressie onderdeel van het profiel is.
Dat hangt af van de tijd op die diepte. Hoe dieper je gaat, hoe korter je zonder decompressie kunt blijven. Je kijkt dus altijd naar diepte en bodemtijd samen.
Die term wordt soms gebruikt in opleidings- of planningscontext, maar is geen universele regel waarmee je veilig kunt bepalen hoeveel decompressiestops nodig zijn. Vertrouw voor actuele duikplanning altijd op je opleiding, tabellen waar van toepassing en vooral je duikcomputer of technisch duikplan.
Nee. Een veiligheidsstop is een extra veiligheidsmarge bij een duik binnen de nultijd. Een decompressiestop is verplicht omdat je profiel daarom vraagt. Dat verschil is belangrijk voor een veilige interpretatie van je computer.
Nee, niet als ze verplicht zijn. Het overslaan van decompressiestops verhoogt het risico op decompressieziekte. Als je in een situatie komt waarin je een stop niet veilig kunt afmaken, is dat een noodsituatie en geen normale duikuitvoering.
Dan is goede opleiding belangrijker dan losse vuistregels. Scuba Shack in Eindhoven helpt duikers met opleidingen, specialistisch advies en uitrusting die past bij recreatief en technisch duiken.
