Nitrox is simpel gezegd lucht met meer zuurstof en minder stikstof. Daardoor neem je onder water minder stikstof op en krijg je langere nultijden. De keerzijde: zuurstof wordt onder druk giftiger, dus je maximale diepte is beperkter en je plant op basis van partiële zuurstofdruk. Met de juiste training en duikcomputer haal je hier veilig voordeel uit.
Nitrox, in de duikwereld vaak verrijkte lucht of EANx genoemd, is een gasmengsel van zuurstof en stikstof met meer dan 21 procent zuurstof. De meest gebruikte mengsels zijn EAN32 en EAN36. Minder stikstof betekent dat je weefsels tijdens de duik langzamer verzadigen, waardoor je nultijd toeneemt en je vaak kortere oppervlakte-intervallen nodig hebt bij herhalingsduiken.
Belangrijk om te weten: je luchtverbruik verandert niet door nitrox en je kunt er niet automatisch dieper mee dan met perslucht. Sterker nog, door de hogere zuurstoffractie daalt je maximale werkdiepte. Nitrox is dus ideaal voor duiken in het ondiepe tot middeldiepe bereik waar je veel tijd bij het leven wilt besteden, zoals wrakken, rifduiken en fotografie.
Onder druk lossen gassen op in je lichaam volgens de wet van Dalton en Henry. In gewone lucht is ongeveer 79 procent stikstof. Op diepte stijgt de partiële druk van stikstof en neem je meer stikstof op, wat je nultijd beperkt. Door een deel stikstof te vervangen door zuurstof verlaag je de partiële stikstofdruk en vertraag je die opname. Dat geeft je meer bodemtijd of extra veiligheidsmarge als je dezelfde profielen als met lucht aanhoudt.
Let op een veelgehoord misverstand: nitrox voorkomt stikstofnarcose niet. Zuurstof heeft onder druk ook een narcotisch effect. Voor recreatieve dieptes blijft goed gasmanagement, dieptebeperking en training de basis.
De kritieke factor bij nitrox is de partiële druk van zuurstof (ppO2). Recreatieve duikers plannen doorgaans met een maximale ppO2 van 1,4 bar voor het werkdeel van de duik, met 1,6 bar als absolute grens voor korte momenten of bij een decompressieduik in technische context. Ga je daarboven, dan neemt het risico op zuurstofvergiftiging sterk toe.
Formule: MOD in meters zeewater = ((ppO2 / FO2) – 1) x 10. Voorbeeld met EAN32 bij ppO2 1,4 bar: ((1,4 / 0,32) – 1) x 10 = 33,7 m. Je rondt conservatief af naar 33 m.
| Mengsel | ppO2 1,4 bar – MOD | ppO2 1,6 bar – MOD |
|---|---|---|
| EAN32 | 33 m | 40 m |
| EAN36 | 29 m | 34 m |
Gebruik altijd je duikcomputer in nitrox-modus en stel het gemeten zuurstofpercentage in. Zo berekent hij nultijden, MOD en zuurstofbelasting (CNS/OTU) correct.
Veilig nitroxduiken begint met weten wat je inademt. Analyseer je fles, label het resultaat en stel je duikcomputer in op exact dat percentage. Tot 40 procent O2 is de meeste moderne recreatieve uitrusting geschikt, maar volg altijd de specificaties van de fabrikant en de procedures van je vulstation.
Op zoek naar een nitrox-geschikte duikcomputer? Bekijk onze Shearwater Peregrine Adventures Edition of Peregrine TX, de compacte Shearwater Tern TX, of de Garmin Descent Mk3i met luchtintegratie en AMOLED. Je vindt ze in onze winkel in Eindhoven en online:
Peregrine Adventures,
Peregrine TX,
Tern TX,
Descent Mk3i.
Er zijn drie gangbare methoden. Membransystemen filteren een deel stikstof uit perslucht en leveren continu EAN-mengsels, veel gebruikt in duikcentra. Partial pressure blending voegt eerst pure zuurstof toe en vult daarna aan met lucht tot het gewenste FO2 – hiervoor zijn strikte O2-clean procedures nodig voor fles en kraan. Continuous blending mixt zuurstof en lucht vooraf en comprimeert het mengsel in één stap. In alle gevallen borgt het vulstation analyse en duidelijke labeling.
Nitrox vraagt om specifieke kennis: ppO2-limieten, MOD-berekening, zuurstofbelasting en praktische procedures zoals analyseren en labelen. In de PADI Nitrox cursus van Scuba Shack leer je dit snel en praktisch, inclusief werken met je eigen duikcomputer. Handige vuistregel: plan met ppO2 1,4 bar, respecteer je MOD, en kies desnoods extra conservatisme via je computerinstellingen in plaats van onjuiste gasinstellingen te gebruiken.
Na het duiken houd je ook rekening met de no-fly tijd na duiken, zeker bij meerdere duiken per dag of een liveaboard.
Nieuw in PADI of benieuwd naar je leerpad? Bekijk Welke PADI brevetten zijn er? en kies de volgende stap die bij je past.
Je nultijden worden langer en herhalingsduiken vragen vaak kortere oppervlakte-intervallen. Duik je met dezelfde profielen als met lucht, dan vergroot je je veiligheidsmarge. Vooral bij 2 tot 4 duiken per dag merk je het verschil.
Je maximale diepte daalt door ppO2-limieten en je moet elke fles analyseren en correct labelen. Nitrox is niet overal beschikbaar en meestal duurder. Zonder training en discipline neemt het risico op fouten toe.
Dat hangt af van je FO2 en de gekozen ppO2-limiet. Richtwaarde: EAN32 heeft een MOD van 33 m bij 1,4 bar, EAN36 circa 29 m. Je duikcomputer geeft de exacte MOD zodra je het gemeten FO2 instelt.
Met een membraan verwijder je stikstof uit lucht; bij partial pressure blending voeg je pure zuurstof toe en vul je aan met lucht; bij continuous blending mix je voor het comprimeren. Altijd gevolgd door analyse en duidelijke markering.
Verder verdiepen? Bekijk onze artikelen over Nitrox.
Klaar om langer en veiliger te duiken binnen recreatieve dieptes? Schrijf je in voor de PADI Nitrox (Enriched Air) Specialty bij Scuba Shack in Eindhoven. Kom langs voor persoonlijk advies en de juiste duikcomputer, of bestel direct online.
