Je eerste meters onder water bepalen hoe de rest van je duik voelt. Door je oren tijdig te equalizen – ook wel klaren of druk egaliseren – voorkom je pijn, hoofdpijn en oorschade. Met de juiste techniek, timing en hulpmiddelen daal je ontspannen en gecontroleerd af.
Onder water neemt de omgevingsdruk snel toe. In je middenoor zit lucht achter het trommelvlies. Zonder aanvoer van lucht via de buis van Eustachius ontstaat onderdruk, waardoor het trommelvlies naar binnen wordt getrokken. Dat veroorzaakt pijn en in het ergste geval barotrauma. Equalizen is simpelweg het actief openen van de buis van Eustachius zodat er lucht in het middenoor komt en de druk wordt gelijkgemaakt. Vooral in de eerste 3 meter verandert de druk het snelst, dus daar is vroeg en vaak klaren cruciaal. Forceer nooit – zacht en frequent werkt beter dan hard en laat. Dit is ook een vaste aanbeveling in de PADI Open Water regels.
Tip: wissel van techniek zodra je weerstand voelt. Veel duikers starten met Valsalva en schakelen daarna over op Frenzel of Lowry voor een moeiteloze afdaling.
Voorkom veelgemaakte beginnersfouten bij scubaduiken door vroeg te starten met klaren en je techniek tijdig aan te passen.
Deze richtlijnen sluiten aan bij de basis veiligheidsregels voor beginnende duikers.
Veelvoorkomende oorzaken zijn gezwollen slijmvliezen door verkoudheid of allergie, anatomische variatie van de buis van Eustachius of spanning. Stop direct met afdalen bij pijn, maak een klein opstijgje en probeer een andere techniek, bijvoorbeeld overschakelen naar Frenzel of Lowry. Slikken, kauwbewegingen en rustig ademhalen helpen de buizen te openen. Stijg altijd langzaam om een reverse block te voorkomen; lees meer over niet te snel opstijgen bij duiken. Blijft het lastig, beëindig de duik en plan een nieuwe poging wanneer je vrijer ademt. Heb je vaker problemen, overleg dan met een duikarts of KNO-arts voor persoonlijk advies en eventuele oefeningen. Oefenen in ondiep water is de veiligste manier om vertrouwen en techniek op te bouwen.
Gebruik alleen geventileerde, voor duiken bedoelde oordoppen – dichte doppen kunnen gevaarlijk zijn omdat ze druk vasthouden. Een goed passend masker helpt: kies bij voorkeur duikmaskers met neuszak zodat je je neus kunt knijpen tijdens het klaren. Heb je gevoelige oren of vaak waterirritatie, overweeg dan het IST Pro Ear Masker. Dit masker sluit je oren af met siliconen oorcups en verbindt ze via luchtkanalen met je masker, zodat je de druk kunt egaliseren zonder dat er water bij je oren komt. Het kan equalizen makkelijker en comfortabeler maken, vooral in koud of troebel water. Probeer het eerst in het zwembad en blijf altijd correct klaren. Bekijk het IST Pro Ear Masker op Scuba Shack.
Begin al aan de oppervlakte. Knijp je neus dicht en equalize zachtjes met Valsalva, of slik met je neus dicht voor de Toynbee. Doe dit vroeg en vaak, vooral in de eerste 3 meter, en forceer nooit.
Een praktische vuistregel: equalize elke 1 meter in de eerste 3 meter van je afdaling. Daar verandert de druk het snelst. Daarna blijf je clears uitvoeren wanneer je ook maar lichte druk voelt.
De omgevingsdruk comprimeert de lucht in je middenoor, waardoor het trommelvlies naar binnen trekt. Via de buis van Eustachius breng je lucht naar binnen om de druk te egaliseren en pijn of barotrauma te voorkomen.
